مثلث عکاسی یا مثلث نوردهی چیست؟؟؟

مثلث عکاسی یا مثلث نوردهی چیست؟؟؟

هنگام شروع عکاسی زمانی اوضاع پیچیده‌تر می‌شود که حرف از اصطلاحات “Stop” و “گام نوری” به میان می‌آید، این اصطلاحات غالبا در موقعیت‌های مختلف به جای یکدیگر به کار می‌روند. ما تصمیم داریم در این مقاله درباره گام‌های نوری یا مثلث نوردهی صحبت کرده و این راز را برای‌تان قابل فهم‌تر ‌کنیم همچنین دلیل اهمیت این موضوع را برای عکاسان تازه‌کار شرح می‌دهیم.

1)              گام‌های نوری یا مثلث نوردهی

گام‌های نوری سه ضلع دارند که دیافراگم، سرعت شاتر و ISO این اضلاع را تشکیل می‌دهند که همان مثلث نوردهی می‌باشند. این سه ضلع مثلث نوردهی با هم کار می‌کنند تا نور مورد نیاز عکس را تشکیل دهند. اگر یکی از این سه ضلع به طور دائم عوض شود، حداقل یکی دیگر از ضلع‌ها باید ثابت بماند.

2)گام نوری!

قبل از اینکه بخواهیم مسائل را برایتان توضیح بدهیم، باید در مورد تک تک این ضلع‌های مثلث نوردهی توضیح بدهیم. برای فهمیدن گام‌های نوری شما باید تک تک ضلع‌های گام نوری و مثلث نوردهی بفهمید که این همان کلید درک درست گام نوری است. گام نوری در عکاسی، به نصف کردن یا دو برابر کردن گام‌هایی که نوردهی را تشکیل می‌دهند، اشاره می‌کند. هر عکسی که توسط عکاس گرفته می‌شود احتیاج به مقدار معینی از نور برای نوردهی دارد. اضافه کردن نوردهی با یک گام نوری یا دو برابر کردن نوردهی باعث می‌شود که در یک محیط تاریک، بتوان عکس روشن‌تری داشت. در عوض کاهش نوردهی با یک گام نوری (یا نصف کردن آن) در یک محیط پر نور، تصویر را تیره‌تر می‌کند.

حالا چطور می‌توانیم یک گام نوری را اضافه یا کم کنیم؟ برای این کار، لازم است که دیافراگم، سرعت شاتر و یا ISO را تغییر بدهیم. در ادامه به هرکدام از این گام‌ها به صورت جداگانه نگاهی خواهیم انداخت.

2)          سرعت شاتر

سرعت شاتر همان مدت زمانی است که نور به سنسور برخورد می‌کند که به صورت کسری از ثانیه اندازه‌گیری می‌شود. احتمالا سرعت شاتر آسان‌ترین گام نوری برای یادگیری است. برای دو برابر کردن نوری که به سنسور برخورد می‌کند، باید مدت زمان نوردهی را دو برابر کنیم. برای مثال سرعت شاتر را از 1/60s به 1/30s تغییر بدهیم که این عمل باعث اضافه شدن یک گام نوری می‌شود چون شاتر دو برابر زمان عادی باز خواهد ماند. به همین مقیاس زمانی که سرعت را از 1s به 1/8s تغییر می‌دهیم، نوردهی در سه گام کاهش خواهد یافت. چرا؟ چون از 1s تا 1/2s یک گام محسوب می‌شود، بعد از آن از 1/2s تا 1/4s هم یک گام دیگر و در آخر از 1/4s تا 1/8s که تمام این‌ها با یکدیگر سه گام محسوب می‌شود که بیشترین زمان باز ماندن شاتر است.

3)        دیافراگم

روزنه‌ی روی لنز دوربین در اصل همان دیافراگم است که به نور اجازه‌ی وارد شدن را می‌دهد. هرچقدر که این روزنه بزرگ‌تر باشد سنسور نور بیشتری را دریافت می‌کند. در حقیقت هر زمانی که روزنه را بیشتر باز کنید، نور تصویر دو برابر می‌شود. از طرف دیگر، اگر روزنه را کمتر باز کنید، تنها نیمی از نور موجود در محیط به سنسور خواهد رسید و همانطور که حدس می‌زنید؛ این عمل در مثلث نوردهی باعث تاریک شدن عکس خواهد شد.

حالا بدون اینکه بخواهیم اصول فنی عکاسی را در نظر بگیریم، باید بدانیم که سایز روزنه، نسبتی است که به گام نوری مربوط می‌شود. از لحاظ ریاضی این عمل مساوی با فاصله‌ی کانونی لنز نسبت به قطر لنز است. در نگاه اول این مقایسه‌ در گام نوری می‌تواند گیج‌ کننده به نظر بیاید. شماره‌ها به هیچ‌‌وجه معنایی نمی‌دهند و عجیب به نظر می‌رسند. حتما این سوال برایتان پیش می‌آید که چرا مقادیر کوچک‌تر با دهانه‌های بزرگتر و همینطور مقادیر بزرگ‌تر با دهانه‌های کوچکتر مطابقت دارند! برای اینکه به راحتی متوجه این موضوع شوید، ادامه‌ی مطلب را بخوانید.

باید از لحاظ ریاضی به این موضوع نگاه کرد که چرا گام نوریِ بیشتر به میزان باز بودن روزنه کمتر و یا گام نوری کمتر به روزنه‌ی بازتر اشاره دارد؟ نگران نباشید؛ سعی خواهیم کرد که این عملیات ریاضی را در ساده‌ترین شکل ممکن انجام دهیم.

فرمول نسبتی که در بالا به آن اشاره کردیم به صورت زیر می‌باشد:

گام نوری= فاصله کانونی / قطر

و برای تنظیم مجدد آن بر روی قطر:

قطر= فاصله کانونی / گام نوری

معنی این فرمول‌ها این است که می‌توان در هر فاصله‌ی کانونی، با تقسیم کردن فاصله‌ی کانونی بر گام نوری، قطر دیافراگم را به دست آورد. زمانی که شما فاصله‌ی کانونی را بر گام نوری با شماره‌ی زیاد تقسیم می‌کنید، نتیجه‌اش قطری با مقدار کوچک می‌شود، بنابراین روزنه کوچک خواهد بود. در مقابل اگر شما همان فاصله‌ی کانونی را در گام نوری کوچکی تقسیم کنید، قطر بزرگتری بدست خواهید آورد، قطر بزرگ هم به معنای روزنه‌ای بازتر است که نور بیشتری را عبور می‌دهد.

همینطور معلوم شد که در باز شدن دو برابر روزنه‌ی لنز، لازم است که گام نوری در ریشه‌ی دوم (1.414) تقسیم شود. به همین دلیل گام‌های نوری در کنار اعداد عجیب به نظر می‌رسند و شما را گیج می‌کنند. در نصف شدن نور، گام‌های نوری باید در ریشه‌ی دوم ضرب شوند.

اگر فکر می‌کنید احتیاج دارید تا این مسئله را برای خودتان به اثبات برسانید، تنها لازم است کمی هندسه و ریاضی بلد باشید. یادتان است که محیط دایره را چگونه به دست می‌آوردیم؟

محیط= (عدد پی تقسیم بر 4) * قطر به توان دو

همیشه سعی کنید با استفاده از گام‌های نوری مختلف، محیط روزنه‌ی لنز را نسبت به فاصله‌ی کانونی 50mm حساب کنید. همانطور که شما مقیاس گام‌ نوری را افزایش می‌دهید خواهید دید که محیط هم دو برابر خواهد شد.

4)          ISO

آخرین متغیر در گام‌های نوری ISO است، در زبانی ساده‌تر، می‌توانید ISO را همان حساسیت سنسور دیجیتالی در نظر بگیرید (هرچند ISO خیلی پیچیده‌تر از این موضوع است). ISO در مقادیر بالا به این معنا است که سنسور برای نوردهی مناسب ، نیازی به جمع کردن نور زیاد ندارد. مقادیر کم ISO هم به این معنا است که سنسور در معرض نوردهی بیشتری قرار خواهد گرفت.

مقیاس ISO به صورت فرمول بالا است و مثل سرعت شاتر، فهمیدن این مقیاس هم خیلی سخت نیست. دو برابر کردن ISO برابر است با افزایش در معرض نور قرار گرفتن یک گام نوری.

5)         ایده‌ی سطل

از لحاظ ریاضی برای هر عکسی، تنها می‌تواند یک حالت نوردهی مناسب وجود داشته باشد. هرچند، صدها ترکیب از دیافراگم، سرعت شاتر و ISO وجود دارد که می‌توان از آن‌ها برای درست کردن نوردهی استفاده کرد. ترکیبی که ما انتخاب می‌کنیم رابطه‌ای مستقیم با دید هنری‌مان برای عکس دارد. اما در حال حاضر تنها، چگونگی کار کردن گام‌های نوری را خواهیم دید.

در هر مقدار از نوردهی، اگر یکی از سه گام نوری تغییر پیدا کند، باید یکی از گام‌های نوری دیگر یا هر دوی آن‌ها در مسیر مخالف با گام‌نوری که تغییر کرده تنظیم شوند. برای مثال، اگر تصمیم دارید که سرعت شاتر خود را در دو گام کاهش دهید، لازم است که دیافراگم یا ISO خود را هم دو گام افزایش دهید. همچنین می‌توانید هم ISO و هم دیافراگم را یک گام تغییر دهید تا نتیجه‌اش یکسان باشد.

برای درک درست این مطلب، به جای نور، از باران استفاده می‌کنیم و پر شدن سطل را هم به عنوان جذب نور در نظر خواهیم گرفت که نوردهی در اصل همان مقدار کلیِ آبی است که در سطل جمع خواهد شد. و نوردهی را یک گالن در نظر خواهیم گرفت.

در این مقایسه “سرعت شاتر” در واقع همان مقدار زمانی است که سطل را در محیط باز زیر باران می‌گذاریم تا پر شود. شدت بارش همان “دیافراگم” ما است و بارندگی شدید مثل یک دیافراگم باز می‌ماند (با گام نوری پایین) در حالی که بارش کم مثل دیافراگم بسته است (با گام نوری بالا).

در آخر، عرض سطل را همان ISO در نظر می‌گیریم. حالا همه‌ی سطل ما یک گالن برای اندازه‌گیری نوردهی است. هرچند، اگر سطل ما گسترده و با عمقی کم (ISO بالا و حساس) باشد با سرعتی بالاتر از یک سطل بلند و با عرضی کم (ISO پایین) پر می‌شود.

شکل‌های مختلفی از این نسبیت برای مثلث نوردهی وجود دارد که می‌توانیم با آن سطل یک گالنی را پر کنیم. برای اینکه اوضاع را کمی ساده‌تر و قابل فهم‌تر کنیم، اینطور بیان می‌کنیم که وقتی یکی از متغیر‌ها را تغییر می‌دهیم، می‌گذاریم دو متغیر دیگر هم تغییر کنند. اول ISO را درست می‌کنیم، اگر دو سطل داشته باشیم که هر دو یک شکل باشند، می‌توانیم یکی از آن‌ها را در زمان کم در مقابل باران شدید قرار دهیم تا یک گالن سطل پر شود و یا اینکه سطل دیگر را در مدت زمان طولانی‌تری در مقابل باران کم قرار بدهیم تا یک گالن سطل پر شود. هرچند، این را باید بدانیم که اگر سطل را در مدت زمان طولانی در مقابل باران شدید قرار دهیم، آب به بیرون از سطل به روی زمین می‌ریزد. یعنی نور بیش از حد به عکس می‌خورد! در مقابل، اگر سطل را در باران کم و در مدت زمان طولانی بگذاریم باعث می‌شود سطل خالی بماند. یعنی نور کافی به عکس نمی‌رسد!

در شکل دیگری از ماجرا، در نظر می‌گیریم که باران در یک حالت ثابت می‌بارد، حالا اگر سطل پهن داشته باشیم نیازی نیست که زمان زیادی آن را در مقابل باران قرار بدهیم تا یک گالن پر شود. هرچند، اگر سطلی کم عرض را در مقابل همان باران بگذاریم، زمان بیشتری لازم است تا سطل به طور کامل پر شود.

و در آخر، زمان را یک اندازه در نظر می‌گیریم و برای جمع کردن یک گالن آب، سطل پهن با عمقی کم را در مقابل باران کم قرار می‌دهیم و یا می‌توانیم سطلی کم عرض و بلند را در مقابل بارانی شدید در همان بازه‌ی زمانی قرار دهیم تا دقیقا یک گالن آب به دست بیاوریم.

همانطور که در مقاله مثلث نوردهی یاد گرفتید، ترکیب “سرعت نور”، “دیافراگم” و “ISO” هستند که بازده یک گالن از “نوردهی” را تشکیل می‌دهند. حالا سوال این است که آیا ممکن است که ترکیبی از ترکیب دیگر بهتر باشد؟ خب، پاسخ به این سوال بستگی به این دارد که شما به عنوان عکاس چه نگاهی به عکستان و سوژه‌ی عکاسیتان داشته باشید. فهمیدن این موضوع مهم است که اگر شما یک متغیر را در گام‌های نوری، کم یا زیاد کنید، باید یک یا دو گام نوری دیگر را هم به همان اندازه کم یا زیاد کنید تا با هم برابر شوند.